Додека во други држави сè уште се водат идеолошки расправи, во Холандија скратената работна недела стана вообичаена практика, и тоа не само во мали фирми, туку и во големи компании. Вработените во просек работат 32,1 час неделно – најмалку во Европската унија и значително под европскиот просек од 36 часа.
Истовремено, холандскиот БДП по глава на жител останува меѓу највисоките во Европа и при самиот врв на земјите членки на OECD. Тоа ја доведува во прашање претпоставката дека богатите држави мора да работат подолго за да останат конкурентни.
Во амстердамската компанија Positivity Branding, четиридневната работна недела е воведена пред седум години. Основачите Гевин Арм и Берт де Вит одлучиле сите да работат 32 часа неделно без намалување на платата.
„Работиме попаметно, не подолго“, велат тие, нагласувајќи дека клучот е во промена на менталитетот и подобро поставување приоритети.
Слично искуство има и софтверската компанија Nmbrs, каде по воведувањето на четиридневна работна недела се намалиле боледувањата, а се зголемила лојалноста. Петок е неработен ден, наменет за одмор и семејство.
Институционална поддршка и предизвици
Моделот има и институционална поддршка. Најголемиот синдикат лобира четиридневната недела да стане официјална препорака. Вработените веќе имаат законско право да побараат скратено работно време, а речиси половина од работната сила работи со неполно време – највисок удел.
Сепак, економистите предупредуваат дека продуктивноста стагнира, а населението старее. За да го задржи квалитетот на живот, земјата ќе мора да ја зголеми продуктивноста или работната сила, можеби и преку поголема имиграција. Потенцијал има во поголемо вклучување на жените со полно работно време, бидејќи повеќе од половина работат скратено.
Холандскиот модел денес стои меѓу две толкувања: за едни е доказ дека може да се работи помалку и да се живее подобро; за други – привилегија на богато општество со неизвесна долгорочна одржливост.
Извор: BBC
Фото: Unsplash.com
