Nëse doni të lexoni tekstin në gjuhën shqipe, shtypni “Shqip” / За текстот на албански јазик кликнете „Shqip“
-
Aвторка: Сара Танаскоска
Ментор: Бојан Шашевски
Фото: Social Cultural Space TetovaОвој производ е изработен во рамки на регионалната иницијатива на Обединетите нации „Млади за инклузија, еднаквост и доверба“ финансиран од Фондот на Обединетите нации за градење мир што го спроведуваат УНФПА, УНДП, УНЕСКО и UNWOMEN чија цел е да ги поттикне младите да се вклучат во конструктивни наративи, јакнење на меѓукултурниот дијалог, инклузија, родова еднаквост и креирање заедничко разбирање и доверба во Западен Балкан.
Искуствата во Македонија покажуваат дека со активизмот младите одбираат да бидат гласни, наместо рамнодушни против одредени промени во општеството. Воедно, активизмот може да биде протест, онлајн кампања, волонтирање, пишување, уметност или едноставно одбрана на нечии права. Во време кога светот се соочува со социјални неправди, климатски кризи, нееднаквост и дискриминација, активизмот меѓу младите станува неопходен. Тоа е начин да кажат „доста е“ и да понудат подобра визија за иднината.
Такво е искуството на Тамара од Охрид. Таа има 19 години и верува дека секој човек носи искра што може да запали промена.
„Почнав со мали чекори, помагање на соседите, организирање акции за чистење, поддршка на младите. Денес гледам како тие мали дела создаваат голема разлика. Не мора да бидеш суперхерој за да помогнеш. Доволно е да имаш срце што не се плаши да делува“, сведочи Тамара.
„Секоја иницијатива, колку и да изгледа мала, има моќ да инспирира другите“, дополнува Тамара, додавајќи дека кога заедницата се здружува, гласот станува посилен, идеите се остваруваат, а промената станува реалност.
Она што е значајно за акциите каде учествува Тамара, е тоа што се собираат различни профили луѓе. Деца и студенти од една, но и соседи, пријатели, уметници и професионалци од друга страна.
Сите за заедничка цел – поздрава околина.
„Кога гледам како луѓето се вклучуваат, како млади и стари се здружуваат за еден заеднички идеал, сфаќам дека промена е возможна. Не треба да чекаме друг да почне. Секој од нас може да биде искра, секое дело се брои“, додава Тамара.
Сара Саити е млада активистка од Тетово. Според неа, понекогаш не се работи само за акции, туку активизмот претставува создавање култура на грижа и одговорност кон заедницата.
Саити е дел од Социјално културниот центар во Тетово (СКЦ Тетово), познат како „Space Tetovo“. Тие неодамна сменија локација во градот, каде продолжија да го шират концептот на дружење, култура и активизам што ќе им биде достапен на сите, а пред сè на младите во градот. Познато е дека во „Space Tetovo“ има изложби, филмови, концерти, дискусии, како и заеднички заложби и иницијативи за поквалитетен живот.
Со нив, покажуваат дека промените се можни, особено што никнуваат од локалната заедница.
„Генерално гледано во државата, најмногу ни недостасува значајна промена, далечна од тие површинските. Непотизам, корупција и страв следува кога се збори против промените. Некои сметаат дека е најбезбедно да се ќути. Така млади лажно се убедувани во нивна немоќ“, додава Саити.
Од друга страна, активностите на Саити и активистите-соборци од Тетово се доказ дека, сепак, младите се прилично моќни. Тоа го забележа и познатата активистка Грета Тунберг, која на крајот на јули 2025 ги посети „спејсери“ на новата локација. Таму, над 100 волонтери интензивно работеа на нејзино уредување. Рака за рака, алат за алат – заедно.
Оттука, Саити посочува дека преку малите дела се создава голема разлика.
„Волонтирам во локални организации, пишувам околу секојдневното живеење тука, им се спротивставам на сите форми на неправда, дури и кога е ризично. Овие се мали дела кои би сакала сите млади да ги прават, за конечно да видиме вистинска промена“, нагласува Саити.
Искуствата на Тамара и Сара покажуваат дека промената не се случува сама од себе, таа започнува со индивидуални гестови на храброст, солидарност и упорност. Односно, како што и самите рекоа, секое мало дело има значење. Преку волонтирање, организирање акции, поддршка на заедницата или едноставно споделување на вистината, се создава синџир на влијание кој поттикнува и други да делуваат.
На тој начин, активизмот не само што ја трансформира околината, туку ги гради и вредностите кои ја обликуваат иднината – праведност, солидарност и одговорност.
Ставовите изразени во овој производ се ставови на говорниците и не секогаш ги претставуваат ставовите и мислењата на Фондот на Обединетите нации за градење на мир, на УНФПА или на УН Северна Македонија.
-
-
Fuqia e aktivizmit: Gjërat e vogla mund të bëjnë një ndryshim të madh
Autore: Sara Tanaskoska
Mentor: Bojan Shashevski
Foto: Social Cultural Space Tetova
Ky produkt është përgatitur brenda iniciativës rajonale të Kombeve të Bashkuara “Të rinjtë për inkluzion, barazi dhe besim”, e financuar nga Fondi i Kombeve të Bashkuara për Ndërtimin e Paqes dhe zbatuar nga UNFPA, UNDP, UNESCO dhe UN Women, me qëllim që të nxisë të rinjtë të përfshihen në narrativa konstruktive, të forcohet dialogu ndërkulturor, inkluzioni, barazia gjinore dhe krijimi i një kuptimi dhe besimi të përbashkët në Ballkanin Perëndimor.
Përvojat në Maqedoni tregojnë se me aktivizëm, të rinjtë zgjedhin të jenë të zëshëm, në vend se të jenë indiferentë ndaj ndryshimeve të caktuara në shoqëri. Gjithashtu, aktivizmi mund të jetë protestë, fushatë online, vullnetarizëm, shkrim, art ose thjesht mbrojtje e të drejtave të dikujt. Në një kohë kur bota po përballet me padrejtësi sociale, kriza klimatike, pabarazi dhe diskriminim, aktivizmi midis të rinjve po bëhet i domosdoshëm. Është një mënyrë për të thënë “mjaft është” dhe për të ofruar një vizion më të mirë për të ardhmen.
E tillë është përvoja e Tamarës nga Ohri. Ajo është 19 vjeç dhe beson se çdo person bart një shkëndijë që mund të ndezë ndryshimin.
“Fillova me hapa të vegjël: ndihmoja fqinjët, organizoja aksione pastrimi, mbështesja të rinjtë. Sot shoh se si ato punime të vogla bëjnë një ndryshim të madh. Nuk është e nevojshme të jesh një superhero për të ndihmuar. Mjafton të kesh një zemër që nuk ka frikë të veprojë”, dëshmon Tamara .
“Çdo iniciativë, sado e vogël, ka fuqinë të frymëzojë të tjerët”, shton Tamara, duke shtuar se kur komuniteti bashkohet, zëri bëhet më i fortë, idetë bëhen të vërteta dhe ndryshimi bëhet realitet.
Ajo që është e rëndësishme për veprimet ku merr pjesë Tamara është se mblidhen profile të ndryshme të njerëzve. Fëmijët dhe studentët nga njëra anë, por edhe fqinjët, miqtë, artistët dhe profesionistët nga ana tjetër.
Të gjitha për një qëllim të përbashkët – një mjedis më të shëndetshëm.
“Kur shoh se si njerëzit përfshihen, se si të rinjtë dhe të moshuarit bashkohen për një ideal të përbashkët, e kuptoj se ndryshimi është i mundur. Nuk duhet të presim që të fillojë dikush tjetër. Secili prej nesh mund të jetë një shkëndijë, çdo vepër ka rëndësi”, shton Tamara.
Sara Saiti është aktiviste e re nga Tetova. Sipas saj, aktivizmi nuk bëhet fjalë gjithmonë vetëm për aksione; por aktivizmi përfaqëson krijimin e një kulture kujdesi dhe përgjegjësie ndaj komunitetit.
Saiti është pjesë e Qendrës Kulturore Sociale në Tetovë (SKC Tetovë), e njohur si “Space Tetovo”. Kohët e fundit ata ndryshuan vendndodhjen e tyre në qytet, ku vazhduan të përhapin konceptin e miqësisë, kulturës dhe aktivizmit që do të ishte i disponueshëm për të gjithë, dhe mbi të gjitha për të rinjtë e qytetit. Dihet se “Space Tetovo” ka ekspozita, filma, koncerte, diskutime, si dhe përpjekje dhe iniciativa të përbashkëta për një jetë më të mirë.
Me këtë, ata tregojnë se ndryshimi është i mundur, veçanërisht pasi buron nga komuniteti lokal.
“Në përgjithësi, në vend na mungon kryesisht një ndryshim i rëndësishëm, larg atyre të sipërfaqshmet. Nepotizmi, korrupsioni dhe frika paraqiten çdo herë kur flitet kundër ndryshimeve. Disa mendojnë se është më e sigurt të heshtësh. Kështu të rinjtë janë të bindur në mënyrë të gabuar për pafuqinë e tyre”, shton Saiti.
Nga ana tjetër, aktivitetet e Saitit dhe aktivistëve të tjerë nga Tetova janë dëshmi se, në fund të fundit, të rinjtë janë mjaft të fuqishëm. Këtë e vuri re edhe aktivistja e njohur Greta Thunberg, e cila në fund të korrikut 2025 vizitoi “spacerët” në lokacionin e ri. Atje, mbi 100 vullnetarë punuan intensivisht në rregullimin e tij. Dorë për dore, vegël për vegël – së bashku.
Prandaj, Saiti thekson se përmes veprave të vogla, krijohet një ndryshim i madh.
“Unë bëj punë vullnetare në organizatat lokale, shkruaj për jetën e përditshme këtu, kundërshtoj të gjitha format e padrejtësisë, edhe kur është e rrezikshme. Këto janë punë të vogla që do të doja t’i bënin të gjithë të rinjtë, në mënyrë që më në fund të shohim ndryshimin e vërtetë”, thekson Saiti.
Përvojat e Tamarës dhe Sarës tregojnë se ndryshimi nuk ndodh vetvetiu, ai fillon me gjeste individuale të guximit, solidaritetit dhe këmbëngulje. Pra, siç thanë edhe vetë, çdo vepër e vogël ka rëndësi. Duke bërë punë vullnetare, duke organizuar aksione, duke mbështetur komunitetin, ose thjesht duke ndarë të vërtetën, krijohet një zinxhir ndikimi që inkurajon edhe të tjerët të veprojnë.
Në këtë mënyrë, aktivizmi jo vetëm që transformon mjedisin, por gjithashtu ndërton vlerat që formësojnë të ardhmen – drejtësinë, solidaritetin dhe përgjegjësinë.
Qëndrimet e shprehura në këtë produkt janë qëndrimet e folësve dhe nuk përfaqësojnë gjithmonë qëndrimet dhe opinionet e Fondit të Kombeve të Bashkuara për Ndërtimin e Paqes, të UNFPA-së ose të OKB-së në Maqedoninë e Veriut.
-
-
The Power of Activism: Small Actions Can Bring Big Changes
Author: Sara Tanaskoska
Mentor: Bojan Shashevski
Photo: Social Cultural Space Tetova
This product was developed within the framework of the United Nations regional initiative “Youth for Inclusion, Equality and Trust,” funded by the United Nations Peacebuilding Fund and implemented by UNFPA, UNDP, UNESCO, and UN Women. Its aim is to encourage young people to engage in constructive narratives, strengthen intercultural dialogue, promote inclusion and gender equality, and build shared understanding and trust in the Western Balkans.
Experiences in North Macedonia show that through activism, young people choose to be vocal rather than indifferent in the face of certain changes in society. At the same time, activism can take the form of protest, online campaigns, volunteering, writing, art, or simply defending someone’s rights.At a time when the world is facing social injustice, climate crises, inequality, and discrimination, youth activism is becoming essential. It is a way for them to say “enough is enough” and to offer a better vision for the future.
This is the experience of Tamara from Ohrid. She is 19 years old and believes that every person carries a spark that can ignite change.
“I started with small steps: helping neighbors, organizing clean-up actions, supporting young people. Today I see how those small actions create a big difference. You don’t have to be a superhero to help. It’s enough to have a heart that isn’t afraid to act,” Tamara says.
“Every initiative, no matter how small it may seem, has the power to inspire others,” Tamara adds, noting that when the community comes together, the voice becomes stronger, ideas are realized, and change becomes reality.
What is significant about the actions Tamara takes part in is that people from different backgrounds come together.
Children and students on one side, and neighbors, friends, artists, and professionals on the other.
All united around a common goal: a healthier environment.
“When I see people getting involved, when young and old come together for a common ideal, I realize that change is possible. We shouldn’t wait for someone else to start. Each of us can be a spark; every action counts,” Tamara adds.
Sara Saiti is a young activist from Tetovo. According to her, sometimes it’s not just about actions; activism represents the creation of a culture of care and responsibility toward the community.
Saiti is part of the Social Cultural Center in Tetovo (SCC Tetovo), known as “Space Tetovo.”
They recently changed location within the city, where they continued to spread a concept of socializing, culture, and activism accessible to everyone, especially young people.
“Space Tetovo” is known for hosting exhibitions, films, concerts, discussions, as well as joint efforts and initiatives for a better quality of life.
Through their work, they show that change is possible, especially when it grows from the local community.
“Generally speaking, what we lack most in the country is meaningful change, beyond superficial fixes. Nepotism, corruption, and fear follow when change is discussed. Some believe that staying silent is the safest option. In this way, young people are falsely convinced of their powerlessness,” Saiti adds.
On the other hand, the activities of Saiti and her fellow activists from Tetovo prove that young people are, in fact, quite powerful.
This was also noted by the well-known activist Greta Thunberg, who visited the “Spacers” at their new location at the end of July 2025.
There, more than 100 volunteers worked intensively on renovating the space. Hand in hand, tool by tool—together.
Hence, Saiti emphasizes that big differences are created through small actions.
“I volunteer in local organizations, write about everyday life here, and stand up against all forms of injustice, even when it is risky. These are small actions I wish all young people would take, so we can finally see real change,” Saiti emphasizes.
The experiences of Tamara and Sara show that change does not happen on its own; it begins with individual acts of courage, solidarity, and persistence.
In other words, as they themselves said, every small action matters.
Through volunteering, organizing actions, supporting the community, or simply sharing the truth, a chain of influence is created that encourages others to act as well.
In this way, activism not only transforms the environment but also builds the values that shape the future—justice, solidarity, and responsibility.
The views expressed in this product are those of the speakers and do not necessarily represent the views of the United Nations Peacebuilding Fund, UNFPA, or the UN in North Macedonia.
-
